SISD-Maumeta, (23 Jullu 2026 ) – Xefe Suku Maumeta, Sr. Víctor da Silva, partisipa iha Enkontru Prevensaun ba Atividade Tránzisaun Ilegal, ne’ebé realiza iha Sala Enkontru Autoridade Munisipál Liquiçá.

Enkontru ohin loron hala’o urgentemente bazeia ba karta Circular No. 02/DG-DGL/MAE/2026, kona ba Orientasaun ba Monitorizasaun no Kontrolu atividade iha suku no aldeia. Atu garante seguransa, orden publiku no estabilidade iha komunidade, presiza hametin papel chefe suku no chefe aldeia iha monitorizasaun no koordenasaun atividade sira ne’ebe hala’o iha area administrasaun suku, tuir konstituisaun no lei sira ne’ebe vigora.
Sirkular ida-ne’e nia objetivu mak :
- Hametin monitorizasaun no kontrolu ba atividade sira iha suku no aldeia.
- Identifika no preve atividade ilegal sira ne’ebe bele ameasa seguransa, ordem publiku no estabilidade komunidade.
- Hametin kooperasaun entre autoridade lokal, komunidade no autoridade kompetente sira, atu promove ambiente ne’ebe seguro, dame no hakmatek iha idak-idak nia suku.
Iha enkontru ne’e, Prezidenti Autoridade Munisipál Liquiçá, Sua Excelénsia Paulino Ribeiro, MPA, husu ba Administradór Postu Administrativu no Xefe Suku sira atu hametin kontrolu ba sidadaun sira ne’ebé mai hela iha área sira. Karik iha sidadaun estranjeiru ne’ebé hela iha suku ida-idak, tenki halo rejistu no aprezenta an ba autoridade suku atu fasilita kontrolu no garantia seguransa komunidade.

Iha oportunidade hanesan, Segundu Komandante PNTL Munisipiu Liquiçá reafirma katak, bainhira iha sidadaun ruma la kumpre lei ka halo atividade suspeita iha suku, komunidade no autoridade lokal tenki lalais hato’o keixa ba PNTL atu bele halo asaun tuir lei.

Enkontru ne’e partisipa husi Administradór Postu Administrativu na’in-4 no Xefe Suku sira husi Munisipiu Liquiçá, ho objetivu atu hametin koordenasaun no servisu hamutuk iha prevensaun ba atividade tránzitu ilegal no hamenus ameasa ba seguransa públika.

Instrusaun ba chefe suku hotu-hotu bazeia ba karta Circular No. 02/DG-DGL/MAE/2026 :
- Halo monitorizasaun regular ba atividade sira ne’ebe hala’o iha suku no aldeia.
- Lider komunitaria halo koordenasaun ho polisia komunitaria atu halo kontrolu no vizilansia regular aldeia sira ne’ebe pertensia ba suku.
- Halo visita ba kualker fatin estabelesimentu foun ne’ebe loke iha unidade jeografika administrasaun suku.
- Fo atensaun espesial ba atividade suspeita sira ne’ebe bele viola lei.
- Hato’o informasaun lalais ba autoridade kompetente bainhira identifika atividade ilegal ka situasaun ne’ebe bele hamosu risku ba komunidade nia moris.
- Sensibiliza komunidade kona-ba importansia atu hametin seguransa no respeitu ba lei.
Implementasaun sirkular ida-ne’e tenke halo ho responsabilidade, imparsialidade, transparansia no respeitu ba direitus umanus no lei sira ne’ebe vigora. Sirkular ida-ne’e tama iha vigor hahu husi loron ne’ebe asina no sei aplika ba suku hotu-hotu iha teritoriu Timor-Leste.
Hakerek : Ekipa SISD-Maumeta
Editor : Administrador SISD-Maumeta