
Maumeta, 07 Outubru 2026 – Instituto Nacional de Segurança Social (INSS) Munisípiu Liquiçá, hamutuk ho Konsellu Suku Maumeta, hala’o enkontru fahe informasaun ba benefisiáriu pensaun invalidez iha Suku Maumeta, kona-ba mudansa no reajustamentu sistema dadus benefisiáriu invalidez.
Enkontru ne’e partisipa husi membru Konsellu Suku, Koordenadór INSS Munisípiu Liquiçá, ekipa téknika atendimentu, Ofisiál Asuntu Sosiál Suku Maumeta no benefisiáriu invalidez. Enkontru ne’e dirije husi Ofisiál Asuntu Sosiál Suku Maumeta, liuhusi koordenasaun ho INSS, atu fahe informasaun no jere dadus komunidade nian hodi fasilita asesu ba programa sosiál sira iha Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI).
Iha nia liafuan abertura, Xefe Suku Maumeta, Victor da Silva, hatete katak objetivu prinsipál husi enkontru ne’e mak atu fahe informasaun ba benefisiáriu hotu, hodi sira komprende di’ak liu kona-ba prosesu atendimentu no reajustamentu dadus benefisiáriu invalidez. Nia husu partisipante sira atu tau atensaun ba informasaun ne’ebé sei fó no la presiza tauk atu husu bainhira iha buat ruma ne’ebé seidauk komprende.

Reajustamentu sei hala’o iha 2027
Koordenadór INSS Munisípiu Liquiçá, Juvito C. dos Santos, esplika katak iha tempu oin mai sei hala’o prosesu reajustamentu ba benefisiáriu pensaun invalidez, no prosesu ne’e sei hala’o liuhusi sentru saúde. Nia hatete katak objetivu husi enkontru ne’e mak atu fó esplikasaun klaru ba benefisiáriu kona-ba prosesu reajustamentu no posibilidade suspensaun pensaun invalidez.
Nia informa mós katak MSSI Munisípiu Liquiçá ona hato’o informasaun ba nivel nasionál atu apoiu ba benefisiáriu sira la bele suspende molok prosesu reajustamentu hala’o. Observasaun iha nivel nasionál hatudu katak iha benefisiáriu barak husi Liquiçá ne’ebé iha kondisaun di’ak, tanba ne’e presiza halo verifikasaun direta atu atualiza no klarifika dadus benefisiáriu sira.

Tuir Dekretu-Lei Nú. 52/2022, 20 Juñu, benefisiáriu invalidez ne’ebé hakarak kontinua asesu ba pensaun tenki hato’o relatóriu médiku husi klinika ka sentru saúde iha munisípiu rasik. Relatóriu ne’e sei entrega ba INSS atu hato’o ba nivel nasionál, no sei verifika husi doutór espesialista na’in tolu.
Prosesu reajustamentu
Ba prosesu reajustamentu, benefisiáriu invalidez tenki ba sentru saúde besik atu halo konsulta no hetan karta ka relatóriu husi doutór/a. Hafoin, benefisiáriu tenki lori dokumentu sira ne’e ba INSS Munisípiu Liquiçá, inklui Sertidaun RDTL, kópia Kartaun Eleitorál, Billete Identidade (BI) no karta ka relatóriu husi doutór/a sentru saúde.
INSS Munisípiu Liquiçá sei halo atualizasaun no hato’o dadus sira ne’e ba nivel nasionál. Ekipa nasionál ne’ebé sei halo verifikasaun kompostu husi doutór espesialista na’in tolu no tékniku na’in tolu husi MSSI, hamutuk ho tékniku na’in tolu husi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE). Ekipa ne’e sei halo avaliasaun no foti desizaun final kona-ba kondisaun benefisiáriu sira.
Koordenadór INSS husu lideransa komunitária Suku Maumeta atu servisu hamutuk hodi fahe informasaun ba benefisiáriu hotu. Nia sujere xefe aldeia sira atu fahe informasaun ho tempu sufisiente, hodi benefisiáriu ne’ebé iha kondisaun atu lao bele ba sentru saúde atu halo konsulta.
Tékniku Diresaun Sosiál MSSI Liquiçá, hamutuk ho Ofisiál Asuntu Sosiál Suku Maumeta, sei identifika benefisiáriu sira ne’ebé bele lao no sira ne’ebé la bele lao, hodi ekipa INSS bele fó atendimentu direta ba benefisiáriu ne’ebé hela iha uma.
INSS mós iha doutór no doutora na’in rua ne’ebé bele hala’o prosesu reajustamentu iha Liquiçá. Maibé, implementasaun planu ne’e sei depende ba orsamentu Estadu no desizaun husi nivel nasionál, inklui desizaun kona-ba atendimentu iha sentru saúde ka atendimentu direta ba uma benefisiáriu sira.
Benefisiáriu ho kondisaun di’ak bele lakon direitu ba pensaun invalidez
Koordenadór INSS salienta katak pensaun invalidez destina ba ema ne’ebé depende ba ema seluk, la bele servisu no presiza apoiu tanba kondisaun invalidez. Tanba ne’e, benefisiáriu ne’ebé iha kondisaun di’ak no bele servisu sei la kumpre kritériu ba pensaun invalidez, no pensaun bele kansela tuir rezultadu verifikasaun.
Nia husu benefisiáriu sira atu fó informasaun ho onestidade kona-ba sira nia kondisaun saúde durante prosesu avaliasaun husi doutór sira.
Ba benefisiáriu invalidez ne’ebé tama ona idade idozu, bele hato’o dokumentu sira ba Diresaun Sosiál atu atualiza dadus iha sistema, hodi asesu ba pensaun idozu no prosesu kanselamentu husi pensaun invalidez tuir regra ne’ebé aplika.
Dadus benefisiáriu Suku Maumeta
Iha enkontru ne’e, Ofisiál Asuntu Sosiál Suku Maumeta mós aprezenta dadus benefisiáriu Faze III tinan 2026, ho númeru sira tuir mai:
Benefisiáriu invalidez: total 64 ema, kompostu husi mane 35 no feto 29, husi aldeia haat:
Caimegohou: mane 5 no feto 4;
Darmudapu: mane 8 no feto 5;
Maumetalau: mane 3 no feto 5;
Nartutu: mane 19 no feto 15.
Benefisiáriu idozu: total 249 ema, kompostu husi mane 112 no feto 137:
Caimegohou: 49 ema;
Darmudapu: 52 ema;
Maumetalau: 28 ema;
Nartutu: 120 ema.

Iha rohan enkontru, Koordenadór INSS Munisípiu Liquiçá husu ba benefisiáriu hotu atu partisipa no tuir prosesu reajustamentu ne’ebé sei hala’o, hodi sira hetan informasaun klaru no garante katak dadus sira atualiza tuir sira nia kondisaun atual.
Enkontru ne’e taka ho momentu konviviu hamutuk iha kafé loraik.
Hakerek : Ekipa SISD-Maumeta
Editor : Verónica J. Manek, Administrador SISD-Maumeta.